Afazja dziecięca typu ekspresyjnego - synonimy: dziecięca afazja ruchowa, afazja motoryczna, afazja Brocka


   
Termin „afazja” oznacza całkowity brak rozwoju mowy lub całkowita utratę zdolności mówienia lub/i rozumienia.

     Termin "dysfazja" to zaburzenie rozwoju mowy, bądź częściowa utrata wcześniej nabytych już zdolności ekspresyjnych lub/i percepcyjnych.

 Przedrostek – a jak i – dys wskazują na stopień zaburzenia procesu rozwoju mowy lub zniesienia już wykształconych zdolności mówienia lub/i rozumienia mowy. Rdzeń – fazja wskazuje na lokalizację uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego.

  
RODZAJE AFAZJI DZIECIĘCEJ – AFAZJA ROZWOJOWA vs. AFAZJA NABYTA

 
·                   Rozwojowa afazja (dysfazja) dziecięca - zaburzenia powstające w wyniku patologii rozwoju lub uszkodzeń mózgu w okresie prenatalnym perinatalnym i częściowo postnatalnym  ( w 1 roku życia). Jej istotą jest brak integracji mowy (niemożność lub znacznie utrudnienie wykształcenia się kompetencji) i w konsekwencji opóźnienie rozwoju mowy, prowadzące do zaburzeń rozwoju zdolności ekspresji, albo percepcji i ekspresji językowej. W tym przypadku wyklucza się opóźnienie rozwoju mowy, głuchotę, nie obserwuje się niedowładów czy porażeń w obrębie aparatu wykonawczego mowy. Mowa od początku rozwija się nieprawidłowo, a powyżej 5 roku życia nadal obserwuje się opóźnienie jej rozwoju i inne zaburzenia zachowania językowego.


·                     Nabyta afazja (dysfazja ) dziecięca - zaburzenia powstałe w okresie postnatalnym (między początkiem 2 roku życia a 7 rokiem życia). Jej istotą jest dezintegracja mowy (rozpad systemu komunikacyjnego, utrata już posiadanych umiejętności językowych), oraz zahamowanie i opóźnienie dalszego procesu integracji mowy. W tym przypadku można stwierdzić, że mowa dziecka do któregoś momentu przebiegała prawidłowo, a następnie pojawiają się różne symptomu zaburzeń procesu kształtowania i rozwoju mowy  (utrata mowy, zahamowanie, regres bądź jej opóźnienie)

 

·                    Przypadki w których uszkodzenie odpowiednich struktur mózgowych  (powyżej 7 roku życia) prowadzi, jak u ludzi dorosłych , do utraty zdolności porozumiewania się  (do rozpadu systemu komunikacyjnego) – to afazja (dysfazja) typu dorosłego.

 

KRYTERIUM OBJAWOWE

      Afazja, dysfazja dziecięca typu ekspresyjnego (syn. ruchowa, motoryczna,) – niewykształcenie lub zanik mowy spontanicznej, przy z reguły dobrym jej rozumieniu. Występują zaburzenia umiejętności samodzielnego mówienia, nazywania i powtarzania. Dziecko rozumie polecenia i adekwatnie na nie reaguje, wskazuje nazywane przedmioty, może mieć jedynie trudności ze złożonymi zdaniami, natomiast nie mówi w ogóle, lub mówi mało , błędnie i niezrozumiale.

 Cechy afazji ekspresyjnej w-g ICD-10:

  • - późniejsze trudności obejmują ograniczony rozwój języka
  • - zaburzenia lub opóźnienia produkcji dźwięków mowy
  • - dziecko nadużywa tych samych słów
  • - trudności w doborze prawidłowego słowa, lub słów zastępczych, nadmiernie krótkie wypowiedzi, niedojrzała struktura zdania, błędy składniowe (opuszczanie końcówek,  słów lub przedrostków), nieprawidłowe posługiwanie się przyimkami, przyimkami, nieprawidłowa fleksja, nadmierna generalizacja zasad gramatycznych
  • - brak płynności zdań trudności w przedstawieniu sekwencji przeszłych zdarzeń
  • - nie obserwuje się zaburzeń porozumiewania niewerbalnego
  • - liczne substytucje, metatezy, zniekształcenia fonetycznej budowy wyrazu
  • - ubogie słownictwa (w początkowej fazie ograniczenia do kilku określeń onomatopeicznych)

 Może towarzyszyć:

  • - ogólna niesprawność motoryczna lub niezręczność w wykonywaniu precyzyjnych ruchów
  • - trudności w zapamiętywaniu wzorca ruchowego wyrazu,
  • - w wieku szkolnym mogą pojawiać się problemy w kontaktach z rówieśnikami, zaburzenie emocjonalne, nadpobudliwość emocjonalna, brak koncentracji uwagi.

 
Niedokształcenie mowy o typie afazji ekspresyjnej (w-g Paluch A., Drewniak-Wołosz E., Mikosza L.):
Cechy charakterystyczne :
  • - Dzieci te potrafią bezbłędnie wskazywać przedmioty codziennego użytku, a także wybierać właściwe ilustracje przedstawiające przedmioty, czynności lub cechy.
  • - Rozumieją proste, a czasami złożone pytania i polecenia.
  • - Rozumieją treść prostych tekstów.
  • - Mogą towarzyszyć  zaburzenia praksji i kinestezji artykulacyjnej. 
  • - Realizują wszystkie fonemy, wyjątkiem mogą być te pojawiające się najpóźniej w rozwoju mowy (r—krtaniowe, głoski trzech szeregów- artykulacje pośrednie).
  • - Obserwuje się trudności z wyborem jednego z dwóch członów opozycji fonologicznych (dźwięczna – bezdźwięczna, twarda-miękka, ustna - nosowa).
  • - Liczne substytucje. Dziecku najłatwiej jest powtórzyć  sylabę otwartą niż zamkniętą. Pojedynczą sylabę niż wyraz.
  • - Obserwuje się liczne metatezy (przestawki) sylaby w wyrazie, głosek w sylabie, uproszczenia  grup spółgłoskowych, braki w nagłosie, wygłosie i śródgłosie, asymilacje.
  • - W zdaniach czasami obserwuje się szyk przestawny, brak intonacji zdaniowej i logicznego akcentu zdaniowego.
  • - Czasami występuje mowa skandowana.
  • - Błędy w realizacji sylaby, wyrazu czy zdania nie mają charakteru stałego.
  • - Powtarzanie jest lepsze od samodzielnego nazywania, ponieważ ma kontrolę wzrokową układu ust, gestów stosowanych przez mówiącego, ma możliwość przypomnienia sobie wzorca ruchowego wyrazu i wzorca słuchowego.
  • - Dzieci dłużej niż zwykle posługują się wyrażeniami onomatopeicznymi  (jeszcze w wieku 5-6 lat), czasem kilkoma prostymi słowami.
  • - Swoje wypowiedzi wspierają gestem, mówią ciszej.
  • - Posługują się pojedynczymi wyrazami, głownie rzeczownikami. Potem stopniowo pojawiają się zdania proste, oznajmujące i rozkazujące.
  • - W zdaniu obserwuje się trudności z zastosowaniem form fleksyjnych, i zachowaniem właściwej składni.


   Dodatkowym objawem tego zaburzenia mogą być dysfunkcje w rozwoju motorycznym, dotyczące motoryki małej, dużej i narządów mownych. Trudności z koordynacją i z precyzją ruchów, a także z zapamiętywaniem sekwencji ruchów. Często obserwuje się zaburzenia w obrębie lateralizacji - brak dominacji stronnej lub lateralizacja skrzyżowana. Niski poziom analizy i syntezy wzrokowej, uczenia się wzrokowo – ruchowego, sekwencyjnej pamięci wzrokowej, zaburzenia słuchu fonemowego, analizy i syntezy słuchowej i pamięci słuchowej.

 Terapia afazji dziecięcej typu ekspresyjnego / afazji ruchowej, afazji motorycznej, afazji Brocka

 -------------------------------------
Autor: Studio Dziecięce Memo